Het ultieme oefenprogramma voor ouderen

Teneinde het ultieme oefenprogramma voor ouderen samen te kunnen stellen, ging IPitup binnen zijn eigen netwerk bij lesgevers en organisatoren ten rade. IPitup ontwikkelde een online enquête - in december 2024 uitgestuurd - en bracht hiermee reeds bestaande praktijken met ouderen rondom de beweegbank in kaart.

Dankzij de vragenlijst werd informatie opgehaald met betrekking tot meer dan 550 beweegbanksessies. Die leverde waardevolle inzichten op over:

- de noemer waaronder de beweegbankactiviteiten voor ouderen plaatsvinden;

- de wijze waarop deelnemers worden gerecruteerd;

- het tijdstip, de duur, het aantal en de frequentie van de beweegsessies;

- de vereisten die aan de locatie gesteld worden;

- het profiel en de hoedanigheid van de begeleiders en de opdrachtgevers;

- het gemiddelde, het absolute aantal en het aantal verschillende deelnemers die deelnemen aan de activiteiten;

- de samenstelling van de deelnemersgroep;

- het aanbod, de inhoud, de opbouw en de organisatie van de sessies;

- de aandacht die wordt besteed aan het sociale aspect;

- de rol die mantelzorgers, jongeren en/of beweegbuddies spelen bij de begeleiding van de deelnemers;

- de meetinstrumenten die gebruikt worden om vooruitgang te registreren;

- de grootte van de financiële bijdrage die al dan niet aan de deelnemers gevraagd wordt;

- de wijze waarop de activiteiten geëvalueerd worden en lessen die er uit worden getrokken.

Het werd duidelijk dat er opvallende verschillen bestaan tussen sessies die doorgaan in een intramurale setting en activiteiten die plaatsvinden in een extramurale context. Verder werd ook vastgesteld dat ‘de’ oudere niet bestaat en dat het om die reden wellicht ook niet verstandig is om te streven naar een “one size fits all” oefenprogramma voor ouderen.

De inzichten werden verzameld in een handige infographic, een presentatie en een beknopte samenvatting.

InfographicPresentatie

Samenvatting

Wat maakt beweegbank-sessies waardevol voor ouderen?

️Ouderen blijven langer actief en zelfstandig als ze blijven bewegen en volgens de bevraagden helpt de beweegbank daarbij. Ze rapporteren positieve reacties, zeker wanneer het programma aangepast is aan het niveau van de deelnemers én hun sociale noden.

Over welke sociale noden gaat het dan?

️Er gaat duidelijk veel aandacht naar samen zijn. Een koffiemoment na de sessie, wandelen in groep, of gewoon het plezier van samen buiten bewegen. Dat sociaal aspect maakt echt het verschil.

Hoe worden de sessies concreet georganiseerd?

In woonzorgcentra - intramuraal - ziet men vaak kortere sessies, gemiddeld 26 minuten, twee keer per week. Extramuraal – bijvoorbeeld via de sportdienst – duren de sessies bijna een uur, meestal één keer per week. In beide gevallen wordt er gewerkt met een doorschuifsysteem aan of rond de bank.

Wat met de oefeningen zelf?

Er is veel aandacht voor valpreventie, dus evenwicht en beenspieren komen vaak aan bod. Lesgevers kiezen oefeningen die deelnemers nadien zelfstandig kunnen herhalen, ook zonder begeleiding.

Wie zijn de deelnemers meestal?

Dat verschilt. In woonzorgcentra gaat het vaak om nog actieve bewoners, maar ook mensen met een rollator of rolstoel doen mee. Buiten het WZC zijn het meestal thuiswonende, vaak actieve ouderen. En toch is het aanbod vaak heel inclusief: mensen in armoede, met een beperking, iedereen is welkom.

Hoe worden die mensen dan bereikt?

Woonzorgcentra werken vooral met mond-aan-mond reclame. Buiten het WZC spelen flyers, sociale media en verenigingen een grote rol. Opvallend: 2 op 3 sessies gebruiken ‘beweegbank’ of ‘IPitup’ niet in de naam. Ze kiezen voor titels als ‘Wandelworkouts’ of ‘Samen fit’.

Wat zijn de succesfactoren volgens de organisatoren?

Een goede locatie is cruciaal: groen, rust, bekend én bereikbaar. Verder: betrek stakeholders vroeg, maak het laagdrempelig, en voorzie voldoende ruimte rond de bank – zeker als je met grote groepen of circuittraining werkt.